1. SylabUZ
2. Wydział Humanistyczny
3. semestr zimowy 2023/2024
4. Filologia germańska - drugiego stopnia z tyt. magistra
5. Społeczne, kulturowe i psychologiczne uwarunkowania nauczania języka polskiego jako obcego

Wygeneruj PDF dla tej strony

Społeczne, kulturowe i psychologiczne uwarunkowania nauczania języka polskiego jako obcego - opis przedmiotu

Cel przedmiotu

Wiedza: nabycie wiedzy z zakresu podstawowych zagadnień z pogranicza psychologii i językoznawstwa, powiązanych z nauczaniem języka polskiego jako obcego. Przedstawienie różnic i analogii kulturowych wpływających na efekty nauczania języka polskiego. Poznanie i analiza pojęć: kompetencja językowa, kompetencja komunikacyjna, kompetencja kulturowa, stereotyp językowy, szok kulturowy.

Umiejętności: analizowanie, wskazywanie i ocenianie społecznych, psychologicznych i kulturowych uwarunkowań nabywania języka polskiego jako obcego. Wnioskowanie na temat stosowania zróżnicowanych metod nauczania języka.

Kompetencje: uświadomienie uwikłania ideologicznego procesu kształcenia językowego, docenienie roli i znaczenie języka w porozumiewaniu się ludzi między sobą, w rozwoju świadomości człowieka i jego wiedzy o świecie, odnoszenie się z szacunkiem do własnej i obcej kultury.

Wymagania wstępne

Zapisz zmiany

Wiedza ogólna na temat języka polskiego i kultury polskiej.

Zakres tematyczny

1. Podstawowe procesy uczenia się w nauczaniu języków.
2. Charakterystyka dwujęzyczności. Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych.
3. Kategoryzacja językowa i pojęcie prototypu. Skrypty kulturowe.
4. Ogólna klasyfikacja kultur. Wyznaczniki różnic kulturowych ze szczególnym uwzględnieniem różnic w komunikacji. Kompetencje językowe i komunikacyjne a kompetencje kulturowe.
5. Szok kulturowy, stereotyp językowy i uprzedzenia kulturowe.
6. Komunikowanie niewerbalne i grzeczność językowa w różnych kulturach.
7. Konteksty socjologiczne przekazywania wiedzy (edukacja a polityka, edukacja jako proces socjalizacji i kształcenia). Ukryty program w nauczaniu języka polskiego jako obcego.

Metody kształcenia

Wykład z elementami dyskusji, prezentacja multimedialna.

Efekty uczenia się i metody weryfikacji osiągania efektów uczenia się

Opis efektu	Symbole efektów	Metody weryfikacji	Forma zajęć

Warunki zaliczenia

Aktywność na zajęciach (w czasie dyskusji), napisanie testu na pozytywną ocenę (osiągnięcie progu punktowego minimum 51%).

Literatura podstawowa

Bartmiński J., Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Lublin 2009.

Rypel A., Ideologiczny wymiar dyskursu edukacyjnego na przykładzie podręczników języka polskiego z lat 1918-2010. Rozdział II Społeczno-polityczne i kulturowe konteksty sformalizowanego dyskursu edukacyjnego, Bydgoszcz 2012, s. 37-79.

Żydek-Bednarczuk U., Komunikacja i edukacja międzykulturowa w glottodydaktyce, Katowice 2015.

 

Literatura uzupełniająca

Chomczyńska-Rubacha M., Pankowska D., Władza, ideologia, socjalizacja. Polityczność podręczników szkolnych, [w:] Podręczniki i poradniki. Teksty. Dyskursy. Perspektywy, Kraków 2011.

Gębal P., Uczący się języków obcych w świetle współczesnych koncepcji psycholingwistycznych i dydaktycznych [w:] Dydaktyka języków obcych. Wprowadzenie, Warszawa 2019, s. 336-389.

Piekot T., Żurek A., Ideologie w podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego [w:] Ideologie w słowach i obrazach, Wrocław 2008, s. 206-218.

Nawracka J. M., Nauczanie języka polskiego jako polskiego w perspektywie refleksyjnej i kulturowej, Kraków-Gliwice 2020.

Wierzbicka A., Język - umysł - kultura. Wybór prac, red. J. Bartmiński, Warszawa 1999.

Wierzbicka A., Podwójne życie człowieka dwujęzycznego [w:] W. Miodunka (red.) Język polski w świecie, Warszawa 1990, s. 71-105.

Żurek A., Definiowanie i klasyfikowanie strategii  komunikacyjnych [w:] Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych. Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech, Kraków 2018, s. 63-108.

Uwagi

Jest to przedmiot obowiązkowy w ramach specjalności glottodydaktyka polonistyczna.

Zmodyfikowane przez dr hab. Iwona Pałucka-Czerniak, prof. UZ (ostatnia modyfikacja: 26-04-2023 11:54)