1. SylabUZ
2. Wydział Humanistyczny
3. semestr zimowy 2023/2024
4. Filologia germańska - drugiego stopnia z tyt. magistra
5. Wybrane aspekty językoznawstwa ogólnego

Wygeneruj PDF dla tej strony

Wybrane aspekty językoznawstwa ogólnego - opis przedmiotu

Cel przedmiotu

Celem przedmiotu jest charakterystyka języka jako narzędzia komunikacji, poznania i interpretacji świata; charakterystyka założeń ważniejszych szkół i kierunków lingwistycznych; prezentacja klasyfikacji języków świata (genealogiczna, funkcjonalna, typologiczna); zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami współczesnych teorii językowych.

Wymagania wstępne

Zapisz zmiany

Oczekuje się, że studenci posiadają podstawową wiedzę z zakresu językoznawstwa ogólnego i stosowanego, podsystemów języka niemieckiego i polskiego oraz terminologii lingwistycznej.

Zakres tematyczny

1. Problem powstania języka i nazwa przedmiotu. Teorie na temat pochodzenia języka
2. Empiryzm i racjonalizm: G. W. Leibnitz
3. Języki sztuczne
4. Lingwistyka porównawczo-historyczna
5. Filozofia języka w XIX wieku.
6. Rozwój koncepcji językoznawstwa ogólnego: Wilhelm von Humboldt: wewnętrzna forma języka; język a myślenie
7. Era młodogramatyków w lingwistyce
8. Szkoły i nurty językoznawcze: Szkoła LIpska, Baudouin de Courtenay i Szkoła Kazańska 
9. Teoria języka wg. Ferdinanda de Saussure'a
10. Genealogiczna klasyfikacja języków

Metody kształcenia

Wykład konwencjonalny, opis wyjaśniający, opis uzasadniający, dyskusja, praca z tekstem źródłowym, praca z książką, opis klasyfikujący

Efekty uczenia się i metody weryfikacji osiągania efektów uczenia się

Opis efektu	Symbole efektów	Metody weryfikacji	Forma zajęć

Warunki zaliczenia

Weryfikacja efektów kształcenia odbywa się na bieżąco podczas prowadzonych zajęć. Techniki testowania dotyczą pytań kontrolnych sprawdzających stopień opanowania materiału i interpretacji przekazywanych treści, opracowania i zaprezentowania na forum wybranego tematu. Uzyskania zaliczenia z oceną jest możliwe również na podstawie przygotowania semestralnej pracy pisemnej (po uzgodnieniu tematu z prowadzącym zajęcia).

Literatura podstawowa

1. Hans Arens: Sprachwissenschaft. Der Gang ihrer Entwicklung von der Antike bis zur Gegenwart. 2 Bde. 2. Aufl. Fischer Athenäum Taschenbücher. 2077f. Athenäum Fischer Taschenbuch Verlag. Frankfurt 1974.
2. Clemens-Peter Herbermann et al.: Sprache und Sprachen 2. Thesaurus zur Allgemeinen Sprachwissenschaft und Sprachenthesaurus. Harrassowitz, Wiesbaden. 2002.
3. Spilmann, Hans Otto. Einfuhrung in die germanistische Linguistik. Germanistische Fernstudieneinheit 5. Langenscheidt Verlag. Kassel, Berlin u.a. (Kapitel 2 und 5).
4. Johannes Volmert (Hrsg.): Grundkurs Sprachwissenschaft. München: W. Fink Verlag. 2005.
5. Wolfgang Wildgen: Die Sprachwissenschaft des 20. Jahrhunderts. de Gruyter, Berlin / New York 2011.
6. Grundkurs Linguistik mit Übung Deutsche Grammatik in Auszügen. Arbeitsmaterialien der Humboldt-Universität zu Berlin. Institut für Deutsche Sprache und Linguistik. Berlin 2015

Dostęp do wybranych publikacji zapewni prowadzący

Literatura uzupełniająca

Dostęp do wybranych publikacji zapewni prowadzący

1. Abriss der Geschichte der Linguistik / T. A. Amirova ; B. A. Ol'chovikov ; Ju. V. Rozdestvenskij. Ins Dt. übers. von Barbara Meier. Hrsg. von Georg Friedrich Meier. Leipzig : Bibliogr. Inst., 1980.
2. Arens, Hans. Sprache und Denken bei Aristoteles. In: Ein internationales Handbuch zeitgenössischer Forschung. Hrsg. v. Auroux, Sylvain / Koerner, E.F.K. / Niederehe, Hans-Josef / Versteegh, Kees 2. Bd.1.  Berlin, 2000, S. 367-375.
3. Beresin F. Geschichte der sprachwissenschaftlichen Theorien. Leipzig: Bibl. Institut, 1980.
4. Brigitte Bartschat. Methoden der Sprachwissenschaft. Von Hermann Paul bis Noam Chomsky. Berlin: Schmidt, 1996.
5. Einhauser, E. Die Enstehung und früher Entwicklung des junggrammatischen Forschungsprogramms. In: Geschichte der Sprachwissenschaften. Ein internationales Handbuch zeitgenössischer Forschung. Hrsg. v. Auroux, Sylvain / Koerner, E.F.K. / Niederehe, Hans-Josef / Versteegh, Kees 2. Bd.2.  Berlin: Walter de Gruyter, 2001.
6. P. Ernst, Germanistische Sprachwissenschaft, Wien 2004.
7. Scharfe, Harmut. Die Entwicklung der Sprachwissenschaft in Indien nach Panini. In: Geschichte der Sprachwissenschaften. Ein internationales Handbuch zeitgenössischer Forschung. Hrsg. v. Auroux, Sylvain / Koerner, E.F.K. / Niederehe, Hans-Josef / Versteegh, Kees 2. Bd.1., 2000, S. 125-137.
8. Theorien vom Ursprung der Sprache. Bd. 1 / Hrsg. von Joachim Gessinger und Wolfert von Rahden. - Berlin; New York : Walter de Gruyter, 1989.

Uwagi

Z wymienionych pozycji na liście  literatury podstawowej i uzupełniającej będą omawiane wybrane elementy (rozdziały, podrozdziały), których zakres podany zostanie w trakcie ćwiczeń.

Przedmiot realizowany w ramach ścieżki językoznawczej. Dostęp do wybranych publikacji niedostępnych w bibliotece zapewni prowadzący.

Zmodyfikowane przez dr Piotr Krycki (ostatnia modyfikacja: 10-05-2023 11:36)