SylabUZ

Wygeneruj PDF dla tej strony

Retoryka z erystyką dla prawników - opis przedmiotu

Informacje ogólne
Nazwa przedmiotu Retoryka z erystyką dla prawników
Kod przedmiotu 09.3-WX-PR-REP- 17
Wydział Wydział Prawa i Administracji
Kierunek Prawo
Profil praktyczny
Rodzaj studiów jednolite magisterskie
Semestr rozpoczęcia semestr zimowy 2023/2024
Informacje o przedmiocie
Semestr 1
Liczba punktów ECTS do zdobycia 2
Typ przedmiotu obowiązkowy
Język nauczania polski
Sylabus opracował
  • dr hab. Magdalena Hawrysz, prof. UZ
  • dr Iwona Żuraszek-Ryś
Formy zajęć
Forma zajęć Liczba godzin w semestrze (stacjonarne) Liczba godzin w tygodniu (stacjonarne) Liczba godzin w semestrze (niestacjonarne) Liczba godzin w tygodniu (niestacjonarne) Forma zaliczenia
Ćwiczenia 30 2 18 1,2 Zaliczenie na ocenę

Cel przedmiotu

Wiedza: Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z bogatym dorobkiem retoryki klasycznej i erystyki oraz ich współczesnych zastosowań w zawodzie prawnika.

Umiejętności: Szczegółowe cele skupiają się wokół kształcenia umiejętności poprawnego i pięknego mówienia, spójnego komponowania wypowiedzi (ustnej i pisemnej, zwłaszcza mowy sądowej),  przekazywania treści perswazyjnych oraz rozpoznawania i reagowania na komunikaty manipulacyjne.

Kompetencje społeczne: Nacisk kładzie się na uwrażliwienie studentów na rolę języka w kształtowaniu postaw i sądów.

Wymagania wstępne

Brak

Zakres tematyczny

Rytm poszczególnych zajęć i dobór tematu mów uzależniony jest od potrzeb i możliwości słuchaczy.

  1. Retoryka, w tym retoryka prawnicza, jako nauka. Sądowy rodowód retoryki. Perswazyjny charakter komunikacji uwarunkowanej prawnie. Autorytet prawa.
  2. Wybitni antyczni i współcześni retorzy sądowi.
  3. Przemawianie jako akt mowy. Rodzaje mów, style mów. Specyfika genus iudiciale.
  4. Etapy przygotowywania mowy sądowej: inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio (w tym: pozawerbalne środki perswazyjne).
  5. Argumentacja rzeczowa, logiczna, emocjonalna.
  6. Język potoczny, język prawny i język prawniczy.
  7. Poprawność językowa, piękno i stosowność wysłowienia.
  8. Retoryka a erystyka – dyskusja, polemika i gatunki pokrewne. Kultura prowadzenia sporu publicznego, prawnego i prawniczego.
  9. Chwyty erystyczne i sposoby obrony przed nimi.
  10. Teoria i praktyka przemówień końcowych (genus iudiciale). Trening umiejętności retorycznych.

Metody kształcenia

Metody: pogadanka, wykład konwersatoryjny, heureza, dyskusja, praca w grupach, praca z tekstem, wygłaszanie przemówień i ich analiza.

Środki: prezentacja multimedialna, teksty źródłowe, nagrania dostępne on-line, nagrania audio-video.

Efekty uczenia się i metody weryfikacji osiągania efektów uczenia się

Opis efektu Symbole efektów Metody weryfikacji Forma zajęć

Warunki zaliczenia

Obecność na ćwiczeniach i aktywny w nich udział, analiza wybranego tekstu pod kątem zastosowanych w nim technik perswazyjnych z prezentacją wyników na forum grupy, wypowiedź na forum grupy, udział w dyskusji na forum grupy, pozytywne zaliczenie kolokwium, uzyskanie pozytywnej oceny z prezentacji własnej mowy sądowej, referat (w uzasadnionych przypadkach).

Literatura podstawowa

  1. Ćwiczenia z retoryki, red. M. Barłowska, A. Budzyńska-Daca, B. Gaj i in.,  Warszawa 2012.
  2. Jabłońska-Bonca J.,  Prawnik a sztuka retoryki i negocjacji, Warszawa 2002.
  3. Jadacka H., Poradnik językowy dla prawników, Warszawa 2006.
  4. Korolko M., Retoryka i erystyka dla prawników, Warszawa 2001.
  5. Lichański J.Z., Retoryka. Historia, teoria, praktyka, t.1, 2, Warszawa 2007.
  6. Łyczywek R., Missuna O., Sztuka wymowy sądowej, Sopot 2018.      
  7. Perelman Ch., Imperium retoryki: retoryka i argumentacja, Warszawa 2002.
  8. Schopenhauer A., Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów, Warszawa 1973 (lub wydania następne).
  9. Stelmach J., Kodeks argumentacyjny dla prawników, Kraków 2003.
  10. Zagrodnik J., Inwencja retoryczna i doktryna staseis w kontekście kompozycji mowy obrończej, "Dyskurs Prawniczy i Administracyjny" 1/2020, s. 23-38 (dyskurs.inp.uz.zgora.pl).

Literatura uzupełniająca

  1. Hawrysz M., Formy komunikacji agonistycznej, [w:] taż, Polemiczna twórczość Marcina Czechowica w perspektywie genologii lingwistycznej, Zielona Góra 2012.
  2. Kochan M., Pojedynek na słowa – techniki erystyczne w publicznych sporach, Kraków 2005.
  3. Leksykon retoryki prawniczej100 podstawowych pojęć, red. K. Bieszke, Warszawa 2018.
  4. Retoryka, red. M. Barłowska, A. Budzyńska-Data, P. Wilczek, Warszawa 2008.
  5. Szymanek K., Sztuka argumentacji, Warszawa 2001.
  6. Tkaczyk L., Komunikacja niewerbalna. Postawa, mimika, gest, Wrocław 1997.
  7. Tokarz M., Argumentacja, perswazja, manipulacja - wykłady z teorii komunikacji, Gdańsk 2006.
  8. Witkowska-Maksimczuk B., Elementy retoryki i erystyki w przykładach, Warszawa 2014.
  9. Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław, Warszawa 2000.

Uwagi


Zmodyfikowane przez dr Iwona Żuraszek-Ryś (ostatnia modyfikacja: 23-04-2023 17:49)