1. SylabUZ
2. Wydział Nauk Społecznych
3. semestr zimowy 2023/2024
4. Pedagogika specjalna - edukacja włączająca - podyplomowe
5. Specjalne potrzeby edukacyjne - niepełnosprawność wzrokowa

Wygeneruj PDF dla tej strony

Specjalne potrzeby edukacyjne - niepełnosprawność wzrokowa - opis przedmiotu

Cel przedmiotu

1. Opanowanie przez studentów wiedzy na temat podstawowych problemów współczesnej tyflopedagogiki, systemów kształcenia dzieci/uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (z niepełnosprawnością wzroku), zasad wyrównywania szans edukacyjnych dzieci/uczniów z niepełnosprawnością wzroku, specyfiki pracy opiekuńczo-wychowawczej, rehabilitacyjnej, resocjalizacyjnej i socjoterapeutycznej w odniesieniu do dzieci/uczniów z niepełnosprawnością wzroku.

2. Ukształtowanie umiejętności studentów identyfikowania i interpretowania (także krytyki) zjawisk i systemów wsparcia dzieci/ uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (z niepełnosprawnością wzroku), w kontekście powiązań z subdyscyplinami pedagogiki specjalnej, dziedzinami nauk społecznych, humanistycznych, medycznych i nauk o zdrowiu. Ukształtowanie umiejętności projektowania procesu wsparcia rodziny z dzieckiem/uczniem z niepełnosprawnością wzroku.

3. Uwrażliwienie studentów na potrzebę organizowania kształcenia dzieci/uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (z niepełnosprawnością wzroku) oraz na przestrzeganie zasad etyki w pracy z dziećmi/uczniami z niepełnosprawnością wzroku.

 

Wymagania wstępne

Zapisz zmiany

Podstawowa wiedza pedagogiczno-psychologiczna z zakresu niepełnosprawności człowieka /niepełnosprawności wzroku/, na temat systemów i zasad wychowania i kształcenia dzieci i młodzieży /niepełnosprawności wzroku/ - pozyskana w dotychczasowym przebiegu studiów. 

Zakres tematyczny

Wykłady:

1. Tyflopedagogika, jej geneza, rozwój, wybitni przedstawiciele i ich dorobek, współczesne kierunki badań i dylematy praktyczne – na świecie i w Polsce. Instytucjonalny i pozainstytucjonalny system wsparcia osób z niepełnosprawnością wzroku – na świecie i w Polsce.

2. Proces widzenia – jego przebieg, pomiar, dysfunkcje; podstawowe pojęcia tyflologiczne, klasyfikacje osób z niepełnosprawnością wzroku. Dysfunkcja wzroku a psychospołeczne funkcjonowanie osoby nią dotkniętej (specyfika sfery orientacyjno-poznawczej, emocjonalno-motywacyjnej i funkcjonowania społecznego).

3. Małe dziecko z niepełnosprawnością wzroku – specyfika rozwoju i psychospołecznego funkcjonowania, wczesne wspomaganie rozwoju.

4. Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością wzroku w rodzinie – zasady wychowania rehabilitującego; rozpoznawanie potrzeb rodziny, projektowanie wsparcia rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym wzrokowo.

5. Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością wzroku w systemie edukacji (uwarunkowania wyrównywania szans edukacyjnych). Zasady, metody, formy edukacji dzieci i młodzieży niewidomej/ociemniałej i słabowidzącej. System kształcenia dzieci z niepełnosprawnością wzroku na świecie i w Polsce (analiza krytyczno-porównawcza).

   1. Podstawy rehabilitacji dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku – orientacja przestrzenna i samodzielne poruszanie się, czynności samoobsługowe, technologie wspomagające, rehabilitacja psychiczna, społeczna. System Braille’a, tyflografika i audiodeskrypcja w edukacji, rehabilitacji i funkcjonowaniu społecznym dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku.

Metody kształcenia

wykład konwencjonalny, wykład konwersatoryjny, wykład z prezentacją.

 

Efekty uczenia się i metody weryfikacji osiągania efektów uczenia się

Opis efektu	Symbole efektów	Metody weryfikacji	Forma zajęć

Warunki zaliczenia

Wykłady:

Ocena z kolokwium z treści wykładów. Kryteria ocen: niedostateczny (0-50%); dostateczny (61-70%), dostateczny plus (61-70%); dobry (71-80%); dobry plus (81-90%); bardzo

dobry (91-100%).

Ocena referatu. Ocena /2.0-5.0/ obejmuje: wartość merytoryczna, poprawność językowa, poprawność edytorska, atrakcyjność wygłoszenia.  

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest zaliczenie wykładów. Oceną końcową jest ocena z wykładów.

Dopuszczalna liczba nieobecności - 3; wymagane zgłoszenie się na konsultacje.

Obciążenie pracą	Studia stacjonarne (w godz.)	Studia niestacjonarne (w godz.)
Godziny kontaktowe (udział w zajęciach; konsultacjach; egzaminie, itp.)	-	15
Samodzielna praca studenta (przygotowanie do: zajęć, kolokwium, egzaminu; studiowanie literatury przygotowanie: pracy pisemnej, projektu, prezentacji, raportu, wystąpienia; itp.)	-	15
Łącznie	-	30
Punkty ECTS	Studia stacjonarne	Studia niestacjonarne
Zajęcia z udziałem nauczyciela akademickiego	-	0,5
Zajęcia bez udziału nauczyciela akademickiego	-	0,5
Łącznie	-	1

Literatura podstawowa

1. Czerwińska M., Information culture of person with visual disabilities in typhlology and information science reflections, “Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej” 2017, nr 18, s. 29-52.
2.  Czerwińska M., Niewidomy, (w:) Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 3, Warszawa 2004, s. 685-693.
3.  Czerwińska M., Rehabilitacja osób niewidomych, (w:) Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 5, Warszawa 2006, s. 158-169.
4.  Konarska J., Rozwój i wychowanie rehabilitujące dziecka niewidzącego w okresie późnego dzieciństwa i adolescencji, Kraków 2013.
5.  Konarska J., Rozwój i wychowanie rehabilitujące dziecka niewidzącego w okresie wczesnego i średniego dzieciństwa, Kraków 2010

Literatura uzupełniająca

1. Chrzanowska I., Pedagogika specjalna – od tradycji do współczesności, Kraków 2015.
2.  Olechowska A., Specjalne potrzeby edukacyjne, Warszawa 2016.
3.  Tyflopedagogika wobec różnorodności współczesnych wyzwań edukacyjno-rehabilitacyjnych, red. K. Czerwińska, K. Miler-Zdanowska, Warszawa 2017.
4.  Tyflopedagogika wobec współczesnych potrzeb wspomagania rozwoju, rehabilitacji i aktywizacji społecznej, red. M. Paplińska, M. Walkiewicz-Krutak, Warszawa 2017.

Uwagi

Zmodyfikowane przez dr hab. Małgorzata Czerwińska, prof. UZ (ostatnia modyfikacja: 20-04-2023 22:26)